Dom Zdrojowy z Pijalnią Wód Mineralnych i Palmiarnią Nałęczów
W sercu Parku Zdrojowego w Nałęczowie stoi budynek, który łączy w sobie uzdrowiskową tradycję z egzotycznym klimatem. Dom Zdrojowy z Pijalnią Wód Mineralnych i Palmiarnią to miejsce, gdzie pod palmami starszymi niż większość budynków w okolicy można spróbować wód leczniczych z lokalnych źródeł. Brzmi jak kuriozum? A jednak działa i to od 1964 roku.
- palmiarnia z 120-letnimi palmami
- trzy źródła leczniczych wód
- tropikalny mikroklimat zimą
- tradycyjne pijałki ceramiczne
- freski i rzeźby zdobiące wnętrza
Pijalnia wód mineralnych w Nałęczowie – tradycja sięgająca XIX wieku
Zanim w latach 60. XX wieku stanął obecny budynek, w tym samym miejscu funkcjonowała drewniana pijalnia przy źródle Miłość. Historia wykorzystywania nałęczowskich wód do celów leczniczych sięga jednak znacznie dalej – właściwości miejscowych źródeł potwierdzono już w 1817 roku. Prawdziwy rozkwit uzdrowiska nastąpił pod koniec XIX wieku, gdy lekarze-sybiracy i ówczesny właściciel Nałęczowa, inżynier Michał Górski, postanowili wskrzesić tradycję wodolecznictwa.
Współczesny Dom Zdrojowy powstał jako obiekt sanatoryjny na zlecenie Przedsiębiorstwa Państwowego Uzdrowisko Nałęczów. Składa się z dwóch pawilonów połączonych korytarzem, każdy na innym poziomie. Architektura jest charakterystyczna – wieloboczne bryły z przeszklonymi elewacjami i dachami, pawilon palmiarni zwieńczony stożkiem, drugi rotundą z lukarnami.
Palmy starsze niż przedwojenna Polska
To co wyróżnia to miejsce na tle innych pijalni w polskich uzdrowiskach, to palmiarnia z drzewami, które pamiętają czasy carskie. Najstarsza palma pochodzi z 1903 roku – ma więc ponad 120 lat. To zasługa Franciszka Kamińskiego, długoletniego ogrodnika uzdrowiskowego, który wyhodował te egzotyczne okazy sprowadzone z Wysp Kanaryjskich i Nowej Zelandii. W drewnianych donicach rosną też araukarie z wyspy Norfolk.
Spacer między tymi palmami w polskim uzdrowisku to dość surrealistyczne doświadczenie. Szczególnie zimą, gdy za szklanymi ścianami leży śnieg, a tu panuje tropikalny mikroklimat.
Jedna z palm w Domu Zdrojowym ma ponad 120 lat – została sprowadzona do Nałęczowa w 1903 roku, gdy uzdrowisko przeżywało swój złoty okres na przełomie XIX i XX wieku.
Trzy źródła leczniczych wód
W palmiarni znajdują się ujęcia trzech źródeł: Celińskiego, Miłość oraz odwiertu górniczego Barbara. Każde ma nieco inne właściwości. To wody średniozmineralizowane, niskosodowe, z dużą zawartością wapnia i magnezu. Co istotne – mają niską zawartość sodu, więc nie podwyższają ciśnienia ani poziomu cholesterolu.
Woda ze źródła Barbara wyróżnia się wysoką zawartością jonów żelaza i jest stosowana przy leczeniu niedokrwistości. Źródło Celiński pomaga przy zmęczeniu, problemach z koncentracją i zaburzeniach pracy serca. Wody ze źródła Miłość wykorzystuje się do kąpieli zdrowotnych, wspomagają pracę serca, łagodzą bóle mięśni i stawów.
Pośrodku palmiarni jest fontanna zasilana wodą ze źródła Miłość. Przy kranach można kupić specjalne pijałki – charakterystyczne ceramiczne naczynia z długą dziobatą wylewką, przez którą pije się wodę mineralną małymi łykami.
Freski, rzeźby i Pijalnia Czekolady Wedel
Wnętrze zdobią freski autorstwa lubelskiego artysty Jarosława Olejnickiego. Na terenie pijalni prezentowana jest też galeria popiersi wybitnych Polaków związanych z Nałęczowem – efekt pleneru rzeźbiarskiego z 1978 roku. Można tu znaleźć wizerunki Bolesława Prusa, Henryka Sienkiewicza, Michała Elwiro Andriollego czy Władysława Tatarkiewicza.
W drugim pawilonie mieści się Pijalnia Czekolady „E. Wedel 1851”. To nie tylko punkt sprzedaży wedlowskich wyrobów, ale też mini-muzeum z pamiątkami po dawnej fabryce i oryginalnymi reklamami czekoladowymi z pierwszej połowy XX wieku. Nietypowe połączenie – wody lecznicze w jednym pawilonie, czekolada w drugim.
Dla kogo to miejsce?
Dom Zdrojowy odwiedzają przede wszystkim kuracjusze leczący się w nałęczowskim uzdrowisku – ci z kartą pobytu mają bezpłatny dostęp do kuracji pitnej. Ale warto zajrzeć tu też jako turysta zwiedzający Park Zdrojowy.
To dobry punkt programu dla rodzin z dziećmi – palmy robią wrażenie, można spróbować różnych wód (choć nie wszystkim smakują), a obok jest Pijalnia Czekolady. Miłośnicy historii uzdrowisk docenią autentyczność miejsca i fakt, że tradycja pitia wód jest tu wciąż żywa, nie tylko muzealna.
Atmosfera jest spokojna, uzdrowiskowa. Nie ma tu tłumów jak w popularnych atrakcjach turystycznych. Czasem można trafić na grupę kuracjuszy przychodzących na poranną porcję wody, czasem miejsce jest niemal puste.
Informacje praktyczne – lokalizacja i dojazd
Dom Zdrojowy znajduje się w centralnej części Parku Zdrojowego w Nałęczowie, przy Alei Stanisława Małachowskiego, niedaleko potoku Bohotniczanka i stawu z Wyspą Miłości. To dosłownie kilka minut spaceru od głównych punktów uzdrowiska.
Do Nałęczowa można dojechać samochodem z Lublina (około 25 km) lub Kazimierza Dolnego (około 15 km). Parking znajduje się przy wjeździe do parku. Dojazd komunikacją publiczną – autobusy z Lublina i Puław.
Na zwiedzenie Domu Zdrojowego wystarczy 20-30 minut, choć warto połączyć to z dłuższym spacerem po całym Parku Zdrojowym. W stoiskach handlowych można kupić pijałki do wód oraz pamiątki z Nałęczowa. Kuracjusze z kartą pobytu w uzdrowisku korzystają z kuracji pitnej bezpłatnie. Informacje o dostępności dla turystów i ewentualnych opłatach najlepiej sprawdzić bezpośrednio w Uzdrowisku Nałęczów pod numerem telefonu +48 81 501 43 56.
